د جمهور رئیس خبرې
صنعتکاران، دولت او ټولنه د افغانستان د ثبات او هوساینې نجیبه مثلث بولو. ددې مثلث عمده رکن، د افغانستان صنعتکاران دي؛ هغه هېواد چې تولیدونکی نه وي، هېواد نه دی. زموږ صنعتکار، زموږ د ټولو اقتصادي لیدلوریو او اقتصادي پالیسیو اصلي رکن دی.

«په افغانستان کې د قانون حاکمیت او د عدالت تأمین» تر عنوان لاندې د افغانستان د سراسري څارنوالانو د پنځمې غونډې په پای کې د جمهوررئیس غني د وینا متن

۰۷ کب ۱۳۹۶

۲۱ لړم ۱۳۹۶ | ۱۲ نومبر ۲۰۱۷ | سلام‌خانه ماڼۍ ــــ کابل

بسم الله الرحمن الرحیم.

جناب لوی سارنوال صاحب، جناب سنگری [عضو ستره محکمه]، جناب برمک صاحب [سرپرست وزارت امور داخله]، جناب بیک صاحب [رئیس عمومی اداره مستقل ارگان های محلی]، همه سارنوال صاحبان، همه قوماندان صاحبان امنیه، تمام خواهران و برادران و مهمان‎های بیرونی ما، السلام علیکم و رحمت الله و برکاته!

د خوشحال خان مشهور شعر دی، وایي: عبادت د یو ځان دی/ عدالت د درست جهان دی.

نن تاسې له دې مقدسې چپنې سره چې اغوستې مو ده، د عدالت ممثلین يئ او خدای (ج) به په آخرت کې ددې عدالت پوښتنه درنه کوي.

زه اول تاسو ته ښه راغلاست وایم، خپل کور ته ښه راغلاست. زه څو ورځې دلته ستاسو کوربه یم، د افغانستان د ولس په ارادې راغلی یم او زما اوسېدل دلته او هر څوک چې پس له ما نه راشي، د اساسي قانون د تطبیق او د عدالت او اجتماعي تړون مثال دی. او دا تاسو پورې تړلې ده، چې له رایې نیولې، د رایې نه ورکول او د رایې نه شمېرل د ټولو قضایاوو تر حل پورې [څه کوئ او څنګه یې غواړئ]، د عدالت تله همېشه متوازنه او برابروئ!

تبریکی می دهم به جناب لوی سارنوال صاحب و همکاران‎شان که در مدت بسیار کوتاه در حال ایجاد یک فضای بنیادی اعتماد سر دستگاه عدلی و قضایی افغانستان هستند. [کف زدن حاضرین] من از جرأت اخلاقی لوی سارنوال و از عمل قانونی شان به نمایندگی از ملت و دولت افغانستان ابراز تشکر می کنم. [کف زدن حاضرین] و از هر یک از سارنوال‎های مان که در راه عدالت، تأمین آزادی مردم و حاکمیت قانون، سنگر و صف گرفتند، از صمیم قلب تشکر می‎کنم. [کف زدن حاضرین]

ز پوهېږم چې دا آسانه کار نه دی. فساد آسانه دی، عدالت سخت دی او زموږ هیله دا ده، چې عدالت آسانه شي او فساد سخت شي! [د حاضرینو چکچکې] و از تشریف آوری‎تان از ولسوالی‎های افغانستان ابراز امتنان می‎کنم. تقاضا و تمنای من این است که سلام‎های مرا به همه مردم ولسوالی‎های افغانستان، یک به یک برسانید.

دوم، عنوان این مجلس باشکوه، یک عنوان به نهایت مناسب است [به سوی گسترش حاکمیت قانون و تأمین عدالت در افغانستان]؛ چون از یک طرف هدف اصلی دستگاه عدلی و قضایی ما را تعیین می‎کند و از طرف دیگر می‎گوید که هنوز به آن هدف نرسیده ایم. هر کلمه این (عنوان) را سرش غور کنید؛ «به سوی گسترش»، یعنی از لوی سارنوالی و شخص لوی سارنوال تا آخرین سارنوال در آخرین ولسوالی افغانستان، باید (دارای) یک نظم باشند. بررسی شما از آن نظم که هنوز وجود ندارد، بجای است؛ و در پیشنهادات در شورای عالی حاکمیت قانون، جناب لوی سارنوال صاحب به نمایندگی از شما ارائه خواهد کرد.

هدف واضح ما این است که یک مساوات سرتاسری ان شاءالله تعالی در کشور، در حاکمیت قانون به‎وجود بیاید؛ اما نکته اساسی این است که چشمه از بالا صاف شده است، مبارک‎تان باد! [کف زدن حاضرین] اگر از بالا، چشمه پاک باشد، ا ن شاءالله آب پاک به همه تان خواهد رسید. [کف زدن حاضرین]

تأمین عدالت به اندازه قربانی‎های دستگاه امنیتی و دفاعی ما اهمیت دارد. چیزی را که آنها با خون خود می کنند، شما با قلم تان می کنید. زور و اهمیت قلم تان را هیچ وقت فراموش نکنید؛ چون شما هم مال مردم را می توانید بگیرید و هم شما زندگی‎شان را به‎صورت قانونی از پیش‎شان می توانید بگیرید. این اعتبار به گلوله نشده، (بلکه) به قلم شما شده است. بنابراین مردم افغانستان که همیشه خواهان یک نظام عادل بودند، می خواهند که همین نظام از دستان قوی و پاک تان تأمین شود. من اطمینان دارم که ان شاءالله با تعهد و روحیه ای که می‎بینم، این هدف مردم افغانستان بجا آورده خواهد شد.

عدالت در دین مبین و فرهنگ عظیم ملی ما، ریشه‎های بسیار وسیع دارد. ثمه به ثمه. د خوشحال خان اشعار وګورئ، د سعدي اشعار وګورئ، د امیر علي شیر نوایي اشعار وګورئ؛ ۹۵ فیصده دا یو دي. [= په عدالت ټینګار کوي]

و این را فراموش نکنید که در فرهنگ عظیم ما، مردم ریشه و حکومت درخت هستند. درخت هرچه توانا و بلند باشد، اگر ریشه‎اش ضعیف باشد، چپه می شود و بعد از آن دسته تبر از پیشش ساخته می شود، نه سایه عدالت! از این جهت لازم است که ما باید بفهمیم این چیز واردشده ای نیست. یک هزار و چهارصد سال می شود که انوشیروان وجود ندارد، امروز هم در فرهنگ اطرافی ما یاد از عدالت انوشیروان می شود. همین قسم نام (بر جای) بگذارید که از هر کدام تان نیز یاد شود. [کف زدن حاضرین]

و در این بخش باز می خواهم تکرار کنم که من مداخله نمی‎کنم و به هیچ کسی اجازه مداخله در فیصله‎های عدلی و قضایی افغانستان نمی‎دهم. [کف زدن حاضرین] این جهت منفی قضیه است؛ چون ما مردم، باید اول از زور گپ بزنیم؛ چون تهدید می شویم و تهدید را با تهدید جواب می دهیم. افراد مسلح غیرمسؤول! به وضاحت برای تان می‎گویم که اگر غیرمسؤولانه رفتار کردید، در قفس انداخته می‎شوید. [کف زدن حاضرین] مردم افغانستان از دست بی قانونی به بینی آمده اند و حال که دستگاه از بالا پاک شده است، مردم انتظار این را دارند که در پایین نتیجه اش را ببینند که باید وضاحت داشته باشد.

اما مثبت چیست؟ حمایت کامل من با استقلال عدلی و قضایی را دارید، و حمایت کامل دولت را به حیث دولت دارید. دولتی که بر اساس قانون استوار نباشد، مثل یک بید است که به هر بادی تکان می خورد. این حاکمیت قانون است که درخت را به یک سنگر وسیع و مستحکم مبدل می‎کند.

موږ دلته باید پوه شوو چې څه باندې غږېږو، او له بلې خوا په دې هم باید پوه شئ چې (تر هغو) په افغانستان کې عدالت نه وي سوله نه راځي، د سولې معنی دا ده؛ هغه څوک چې پخوا یې په ټوپک او باروتو باندې اتکاء کړې، سبا چې سوله راغله او ان شاءالله راځي به، باید اطمینان ولري، چې ځان او مال یې محفوظ دی، په آزاده غږېدلی شي، په اساسي قانون باندې که عمل وکړي، هېڅوک به ورسره غرض ونه لري.

جا دارد که از قربانی‎ها و شهدای (دستگاه) عدلی و قضایی با احترام یاد کنیم، خداوند همه اینها را مغفرت کند. امید است قسمی که به وضاحت وعده کرده‎ایم، به خانواده‎های اینها رسیدگی شود و همچنین شهدای قوای امنیتی و دفاعی خود را احترام و اعتزاز می‎کنیم و برای زخمی‎ ها شفای عاجل می‎خواهیم.

مسأله سوم من، نقش ولسوالی ها است. نکته اول این است که امروز، قوماندان امنیه دو تا پنج موتر دارد؛ ولسوال، یک موترسایکل دارد و سارنوال یک بایسکل ندارد، این قابل قبول نیست. [کف زدن حاضرین] شرایط جنگی بود، شرایط خاص بود، و سرمایه گذاری نامتوازن بود. سرمایه‎گذاری سر نهادهای مان باید متوازن شود.

هدایت واضح من – اول از بیک صاحب و برمک صاحب ابراز امتنان می‎کنم که تفاهم نامه هایی امضا کرده اید و اقداماتی را انجام داده اید – این است که من یک پالیسی ملی به سطح ولسوالی می خواهم که در آن، ولسوال، قوماندان امنیه، سارنوال، مدیر معارف و غیره به حیث یک شبکه مرتبط و محترم، با هم کار کنند. شما هر کدام‎تان وابسته به دیگری هستید؛ ما باید از این حالت که همه چیز به استعمال سلاح تعلق دارد و هر که سلاحش بیش تر بود، احترام و اهمیتش زیادتر باشد، برآییم. آن حالت، نشان دهنده ی یک بحران ملی است، نه ثبات ملی. روزی که سارنوال، ولسوال و قوماندان امنیه افغانستان، با مساوات به حیث سه عضو متمم یکدیگر با دستگاه اداری و عرضه خدمات ما همسان شدند، ان‎شاءالله تعالی مردم نتیجه را خواهند دید.

چیزی که جناب لوی سارنوال صاحب پیشنهاد کرد، با مشارکت جناب سنگری صاحب و ستره محکمه که قاضی ماست و همیشه مرجع عدل و انصاف باشد، باید به یک شبکه مبدل شود. در اینجا من از شما یک پالیسی خاص و طرح خاص خواهان هستم. ان‎شاءالله تعالی آن روزهایی را که سارنوال صاحب‎های ما در دکان‎های کرایی بودند، باز نبینم. [کف زدن حاضرین] معنی این چیست؟ معنایش این است که همان احترامی که من با لوی سارنوال صاحب، سنگری صاحب و تمام اعضای دستگاه عدلی و قضایی رفتار دارم، باید قوماندان امنیه با سارنوال و ولسوال داشته باشد. اگر از این عدول می شود، جناب برمک صاحب، فرهنگ ما تغییرنکرده خواهد بود. یکی از معیارهای اصلاحات ما همین است که همه با هم کار کنیم و ان شاءالله تعالی این پالیسی عملی می شود.

نکته چهارم و اصلی ما که در بیانات لوی سارنوال صاحب، برمک صاحب و بیک صاحب بود، این است که هدف ما ثبات است. ما در یک جنگ تحمیل شده ی دفاعی هستیم، از آن جهت مجبور هستیم که از خود دفاع کنیم. از نگاه شرایط امنیتی همین قدر برای تان اطمینان می دهم که سال آینده، سال دفاعی نخواهد بود؛ سال تعرضی خواهد بود. قول اردوها، قطعات خاص و قطعات پولیس افغانستان و همه آمادگی داریم که تا آخرین قطره خون خود از این خاک دفاع کنیم. مگر حال، هدف هر عملیات ما تحکیم ثبات و حفاظت دستگاه عدلی و قضایی که در صدر کار ما قرار داشته باشد، خواهد بود. [کف زدن حاضرین]

باز هم تکرار می‎کنم، ثبات از راه حاکمیت قانون به ‎وجود می‎آید و از راه تأمین عدالت. معیار ثبات، یک طفل یتیم است که میراثش را یک زورگوی محلی نتواند بخورد؛ [کف زدن حاضرین] معیار ثبات، یک زن بیوه است که کسی نتواند او را مجبور کند که خلاف شریعت و خلاف قانون رفتار کند؛ معیار، یک دهقان است که یک فرد معتبر نتواند زمینش را به زور از پیشش بگیرد. وقتی که جناب لوی سارنوال صاحب از حقوق و آزادی‎های ما صحبت می‎کند، این آزادی‎ها در هوا نیست؛ این آزادی در وجود و در تن و خون ماست.

خواهران و برادران، یک چیز را در افغانستان درک کنید؛ قضاوت مردم ما بسیار عادلانه است. زه ویاړ یم، چې ددې ولس ولسمشر یم! [د حاضرینو چکچکې] ددې ولس حوصلې ته وګورئ او ددې ولس جرئت ته وګورئ. سره اردو راغلله، دا ولس و چې ماته یې کړه یا بل څوک؟ څلویښت کاله دی، چې موږ له وینې سره سر و کار لرو، اما ددې ولس هیله نه ماتېږي. ولس ناهیلی نه دی. تاسې یې مه ناهیلی کوئ! [د حاضرینو چکچکې]. په دې یقین ولرئ، چې دا ولس ته خدای (ج) یوه اراده ورکړې چې اصلاحات غواړي. دا هغه وخت نه دی، چې د امان الله خان غوندې اصلاحاتو ته ولس شا وګرځوي. ولس له تاسې نه اصلاحات غواړي، (اوس) دا له موږ او تاسې جرئت غواړي، چې د ولس په نبض باندې حرکت وکړو. ان شاءالله تعالی دغه لویه برنامه چې د ولس د ثبات لپاره ده، د ولس د امنیت لپاره ده او د ولس د هوساینې لپاره ده، بیا به پلې شي.

نکته آخر این است که تشکیلات تحت نظر شما است، لوی سارنوال صاحب! از طرف من، مطلقاً صلاحیت دارید که تشکیلات‎تان انعطاف داشته باشد. [کف زدن حاضرین] در جایی که مقدار قضایا زیادتر است، زیادتر نفر روان کنید و در جایی که کمتر است، کمتر روان کنید. همچنین از نگاه امکانات و بودجه ان شاءالله تعالی روز به روز توجه ما زیادتر خواهد شد.

باز هم من اول از سهم بسیار فعال خواهران و برادران، ابراز امتنان می کنم و وظیفه معاون صاحب لوی سارنوالی در منع خشونت (علیه زنان) [څارنیار سینا آشنا منصور] را تبریکی می دهیم که از سارنوال های باتجربه و موفق ما هستند. من حتی شما را (حضوراً) نخواستم از خاطر این که سر قضاوت لوی سارنوال صاحب و شهرت شما اعتبار داشتم. همه شما سهم گرفتید، نتایج مشوره و تحلیل‎تان و مخصوصاً طبقه بندی مشکلات و پیشنهادهای اقدامات را ان‎شاءالله تعالی لوی سارنوال صاحب به شورای عالی حاکمیت قانون خواهد آورد و در آن‎جا فیصله خواهد شد.

باز هم از جناب برمک صاحب، جناب سنگری صاحب، جناب بیک صاحب، جناب ستانکزی صاحب و دیگر همکارانی که حضور دارند و همچنین از همکاران بین المللی ما که شما را تقویه کردند، از صمیم قلب تشکر می کنم.

یسه شن افغانستان! تل دې وي افغانستان! زنده باد افغانستان!

پاینده باد دستگاه عدلی و قضایی!


شریکول