سخن رئیس‌جمهور
ما، اکثریت مردم افغانستان، به صورت مشتاقانه دیدگاهی را دنبال می‌کنیم تا بتوانیم نهادهای نظام جمهوری اسلامی‌ خود را بسازیم؛ از صلح، وحدت و همبستگی ملی در داخل کشور برخوردار شویم و به عنوان محور اتصال منطقه‌یی، مرکز آموزش‌های اسلامی، چهارراه آسیا و بستری برای همکاری‌های منطقه‌یی و جهانی عمل کنیم

نتیجه لویه‌جرگه مشورتی صلح؛ تبلور و انسجام دیدگاه ملی در مورد ثبات پایدار

۱۵ ثور ۱۳۹۸

ضیا دانش

نشست چهارروزه لویه‌جرگه مشورتی صلح که با اشتراک ۳۲۰۰ نماینده منتخب از سراسر کشور برگزار گردیده بود، سرانجام با صدور قطعنامه ۲۳ ماده‌ای به کار خود پایان داد؛ افغانیزه شدن روند و گفت‌وگوهای صلح، نظام جمهوری اسلامی، قانون اساسی، آزادی بیان، حقوق زنان و... از مواردی هستند که بر تحقق و حفاظت از آنها در این اعلامیه تأکید شده است و از حکومت افغانستان نیز خواسته شده تا در روند گفت‌وگوهای صلح با مخالفان مسلح بر حفاظت و حمایت از آنها پایبند و متعهد باشد.

بدون تردید، با توجه به مشارکت گسترده نمایندگان اقشار مختلف از دور افتاده‌ترین نقاط کشور در این نشست بزرگ ملی، به جرأت می‌توان ادعا کرد که اکنون دیدگاه ملی در مورد پروسه صلح ایجاد گردیده که این دیدگاه در لویه‌جرگه بزرگ مشورتی صلح توسط نمایندگان منتخب مردم، در قطعنامه پایانی این ‌جرگه به وضوح متبلور و منسجم شده است.

نکته کلیدی و قابل ملاحظه در لویه‌جرگه مشورتی صلح، حضور گسترده زنان، جوانان و دیگر نمایندگان اکثریت خاموش جامعه بود که در گذشته در متن تصمیم‌گیری‌های ملی قرار نداشتند و برای نخستین‎بار تریبون به این گستردگی برای‌شان فراهم شد و آنها توانستند که بدون تحمیل عقاید حلقات مسلط بر تصمیم‌گیری‌های سیاسی، آزادانه ارزش‌ها و خطوط سرخ خود در مورد صلح را بیان کنند و خود را مالک این روند احساس نمایند. از آنجایی که این روند، ملی و مربوط به تمام مردم افغانستان می‌باشد،لازم بود که حکومت صدای اکثریت را که در این جرگه متبلور و منسجم گردید، مبنای عمل و کار خود در پیشبرد پروسه صلح قرار دهد.

البته، رئیس‌جمهور غنی نیز متعهد شده است که قطعنامه لویه‌جرگه مشورتی صلح را به عنوان چارچوب عمل حکومت در پروسه صلح در دستور کار قرار دهد و آن را به عنوان دیدگاه منسجم ملی در مورد صلح و ثبات در کشور بداند.

 

وضعیت گفتمان صلح قبل از لویه‌جرگه مشورتی چه گونه بود؟

در طول چهار و نیم سال که از عمر حکومت وحدت ملی می‌گذرد، گفتمان صلح و ثبات پایدار افغانستان، از مهم‌ترین اجنداهای کاری آن به حساب می‌رود؛ طوری که نتیجه آن تبدیل کردن روند صلح کشور به سرخط تحرکات ملی، منطقه‌یی و بین‌المللی می‌باشد. مهم‌ترین اقداماتی که حکومت در راستایی رسیدن به این نتیجه انجام داد، عبارتند از:

  • ایجاد اجماع ملی پیرامون صلح از طریق مشوره: در این راستا صدها جلسه مشورتی توسط رئیس‌جمهور با علمای دینی، جوانان، زنان، سیاسیون، شخصیت‌های جهادی و مردمی و سایر اقشار جامعه در مورد رسیدن به صلح و ثبات و قطع جنگ در کشور برگزار گردید؛
  • از بین بردن بسترهای فکری و اعتقادی جنگ: تلاش جدی برای سلب مشروعیت دینی جنگ انجام شد که صدور فتوای نفی مشروعیت دینی جنگ از طرف مخالفان مسلح توسط بیش از ۲۵۰۰ عالم دینی که از سراسر کشور در جلسه بزرگ علما در کابل اشتراک کرده بودند؛ ناروا و فتنه خواندن جنگ علیه نظام و مردم افغانستان توسط ائمه مکه و مدینه و نیز اجتماع علمای جهان اسلام که در شهر جده عربستان سعودی برگزار شد و... از نمونه‌های این اقدامات است؛
  • جلب حمایت کشورهای اسلامی و منطقه از قطع جنگ: اعلان پشتیبانی و حمایت کشورهای عربستان سعودی، امارات متحده، اندونیزیا، ازبکستان و سایر کشورهای اسلامی و منطقه از مردم و نظام افغانستان و تأکید بر گفت‌وگوهای بین‌الافغانی و قطع جنگ نمونه‌های از موفقیت در فراهم کردن زمینه برای قطع جنگ در کشور است؛
  • برگزاری کنفرانس‌های بین‌المللی و ارائه چارچوب و نقشه راه صلح: در طول چهل سال جنگ افغانستان، برای نخستین‌بار حکومت وحدت ملی موفق شد تا اکثر کشورهای دخیل در بحران افغانستان و کشورهای تأثیرگذار بر روند صلح و ثبات را در کنفرانس‌های بین‌المللی کابل ۱ و ۲ گردهم آورد و علی‌رغم تشدید تلاش‌های گسترده برای اخلال این نشست‌ها، حکومت موفق شد تا این کنفرانس‌ها را برگزار کرده و چارچوب پروسه صلح و گفت‌وگوها را بدون قید و شرط به مخالفان مسلح پیشکش کند که مورد حمایت منطقه و جهان قرار گرفت. همچنین در این راستا، حکومت در کنفرانس جنیوا برای اولین بار نقشه راه صلح را به جامعه جهانی ارائه کرد که براساس مشوره با اقشار مختلف مردم افغانستان طرح و تدوین شده بود.

حاصل این تلاش‌ها و اقدامات، تسهیل، تسریع و جدی شدن گفتمان صلح و ثبات در افغانستان شد و امیدواری‎ها برای تحقق صلح و ثبات در کشور را بیش از پیش افزایش داد. کابل، قطر، مسکو و... محل رفت و آمدهای بین‌المللی برای پیشبرد گفت‌وگوهای صلح شد؛ ولی با افزایش سرعت این تلاش‌ها و ایجاد این فرصت‌ها، نگرانی‌ها نیز در میان آحاد شهروندان افزایش یافت؛ چرا که بیم آن وجود داشت تا بار دیگر، به دلیل نادیده گرفته شدن نظریات مردم افغانستان، این پروسه به انحراف سوق داده شود و برخلاف انتظار مردم افغانستان، عجالتاً خاکستری بر آتش افروخته جنگ انداخته شده و بنیادهایی که بر خون، مال و قربانی‌های مردم و نیروهای امنیتی و همکاری جهانی پی ریخته شده‌اند،به گونه دیگری از هم فروپاشانیده شوند.

این نگرانی‌ها نشان می‌داد که وقت آن رسیده است تا مردم افغانستان از طریق یک ساختار آشنا و مرسوم، تصمیم، دیدگاه واجازه خود را به حکومت و جامعه جهانی به وضوح اعلان کنند.

 

ضرورت برگزاری لویه‌جرگه مشورتی صلح

بدون شک، افغانستان اکنون بیش از هر زمان دیگری به صلح نزدیک است و فرصت‌های ملی و بین‌المللی برای تحقق صلح در افغانستان فراهم شده است؛ ولی مردم افغانستان در ماه‌ها و روزهای پسین در مورد چند و چون روند صلح نگرانی‌های جدی و گسترده داشتند و از عواقب ناگواری که گفت‌وگوهای انجام‌یافته صلح در غیاب مردم و در بیرون از کشور ایجاد کند، می‌ترسند. این نگرانی‌ها بار دیگر حکومت را مصمم ساخت تا زمینه و فرصت را برای انسجام دیدگاه‌های مردم افغانستان در مورد صلح و ثبات پایدار و چگونگی تحقق آن فراهم سازد تا هم حکومت در پرتو آن خطوط و چارچوب عمل خود را بهتر انجام دهد و هم حاصل و نتیجه این دیدگاه ملی، به انسجام، همگرایی و همسویی موضع‌گیری‌ها در میان احزاب و سیاستمداران کشور و نیز جوانب فعال بین‌المللی در پروسه صلح افغانستان گردد.

پس از صدور فرمان رئیس‌جمهور در مورد برگزاری لویه‌جرگه مشورتی صلح با حضور نمایندگان مردم، مردم افغانستان نمایندگان‌شان را انتخاب کرده و به لویه‌جرگه مشورتی صلح فرستادند که پس از چهار روز بحث و تبادل نظر، سرانجام دیدگاه‌های خود را در قطعنامه ۲۳ ماده‌ای به حکومت افغانستان، کشورهای منطقه و جامعه جهانی پیشکش نمودند.

مسلماً در موجودیت نظریات منسجم و یکپارچه مردم افغانستان و تعیین حدود و ثغور مذاکرات، مشخص کردن خطوط سبز و سرخ گفت‌وگوها، هرگونه تلاش و یا موضع‌گیری خلاف نظریات مردم، روند صلح را به مشکل و انحراف سوق خواهد داد.

 

نتیجه لویه‌جرگه مشورتی صلح چه بود و پس از آن چه اتفاقی خواهد افتاد؟

نتیجه کاملاً واضح است؛ ۳۱ میلیون شهروند افغانستان ۳۲۰۰ نماینده را از داخل و خارج از کشور به لویه‌جرگه مشورتی صلح اعزام کردند تا در مورد سرنوشت پروسه صلح، خطوط سرخ و سبز، ماهیت پروسه صلح و ارزش‌های غیر قابل تغییر تصمیم بگیرند. این نمایندگان پس از دو روز بحث و تبادل نظر در فضای باز و بدون اعمال فشار در روز چهارم برگزاری نشست، نظریات‌شان را به طرف‌های دخیل در امر صلح و ثبات افغانستان اعلان کردند.

اکنون این قطعنامه و نظریاتی که از لویه‌جرگه مشورتی صلح بیرون آمده است، دیدگاه و مطالبات تمام مردم افغانستان از اقشار مختلف تلقی می‌گردد و بدون شک، حکومت و سایر جوانب دخیل در گفتمان صلح، مکلف به تطبیق و رعایت آن می‌باشند.

مباحث انجام‌یافته در لویه‌جرگه مشورتی صلح و قطعنامه بیست و سه ماده‌ای آن، امروزه به ظهور و انسجام یک دیدگاه کاملاً ملی و داخلی در گفتمان صلح مبدل شده است و عدم توجه به آن در پیشبرد پروسه صلح، فرصت‌های ایجادشده برای تحقق صلح پایدار و ثبات همیشگی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

خوشبختانه حکومت افغانستان، سازمان ملل متحد، ناتو و... تاکنون از قطعنامه لویه‌جرگه مشورتی صلح ابراز حمایت کرده و این نشان پیروزی برنامه‌های مردمی است.


اشتراک گذاری