سخن رئیس‌جمهور
ما، اکثریت مردم افغانستان، به صورت مشتاقانه دیدگاهی را دنبال می‌کنیم تا بتوانیم نهادهای نظام جمهوری اسلامی‌ خود را بسازیم؛ از صلح، وحدت و همبستگی ملی در داخل کشور برخوردار شویم و به عنوان محور اتصال منطقه‌یی، مرکز آموزش‌های اسلامی، چهارراه آسیا و بستری برای همکاری‌های منطقه‌یی و جهانی عمل کنیم

درخشش دهلیزهای هوایی؛ گسترش صادرات و دسترسی افغانستان به بازارهای جهانی

۰۴ سرطان ۱۳۹۸

ضیا دانش

 آخرین روز بهار است و آفتاب گیسوان طلایی‌اش را بر چهره کابل گسترانیده است. میدان هوایی بین‌المللی کابل میزبان رئیس‌جمهور و برخی از مقامات ارشد کابینه جمهوری اسلامی افغانستان است. در گوشه‌ای از سالون میدان، نواری برای قطع کردن، مزین و کمره‌های خبرنگاران در مقابل آن نصب شده است. آن سوتر روی خط پرواز، طیاره‌ای حامل ۶۰ تن محصولات زراعتی و گیاهان طبی تولید افغانستان که ارزش مجموعی آن به پنج میلیون دالر می‌رسد، به مقصد نشست در میدان هوایی بین‌المللی دهلی‌نو آماده پرواز است. چشم‌های بسیاری از سراسر افغانستان به صفحه تلویزیون‌ها دوخته شده و این برنامه را به صورت زنده تماشا می‌کنند.

نوار قطع می‌شود. نخستین پرواز از دهلیز هوایی، در میان اشک‌های شوق، تعجب، تشویش، تشویق و ایمان و اطمینان به درستی و مؤثریت این افق جدید برای افغانستان، پرواز می‌کند و در افق دور به امید یافتن راهی برای شکستاندن انحصار مرز زمینی از نظرها ناپدید می‌گردد.

امروز دقیقاً دو سال و یک ماه از آن رویداد تاریخی می‌گذرد. طی این مدت با ۶۳۱ پرواز، بیش از هفت هزار تن محصولات گوناگون تولید افغانستان، به نقاط دور و نزدیک جهان منتقل شده است.

اکنون میزان سالانه صادرات افغانستان نزدیک به یک میلیارد دالر رسیده است. امروز، محصولات افغانی به ویژه میوه‌های تازه و خشک، نباتات طبی، صنایع دستی، زعفران و... در کشورهای اروپایی، بازارهای عربی، هند، چین، آسیای مرکزی، ترکیه و... در کنار سایر محصولات جهان خودنمایی می‌کند و با استقبال خوب بازارهای جهانی روبه‌رو شده‌اند. تازه‌ترین نمونه بازاریابی محصولات افغانستان، انعقاد قراردادها و امضای تفاهم‌نامه‌ها به ارزش بیش از هفتاد و پنج میلیون دالر در نمایشگاه ممبی کشور هند است.

 

  • دهلیزهای هوایی افغانستان را با کدام کشورها وصل کرده است؟

طی دو سال گذشته، با کشورهای متعددی توافق دهلیز جدید هوایی صورت گرفته و بهره‌برداری شده است. افغانستان از طریق میدان هوایی بین‌المللی کابل، قندهار، هرات و مزارشریف توانسته به کشورهای هندوستان، ازبیکستان، روسیه، امارات متحده عربی، ترکیه، عربستان سعودی، قزاقستان، چین، ایتالیا، فرانسه و آلمان محصولات خود را صادر کند.

طبق آمارهای ارائه‌شده از منابع مسؤول، با ۶۳۱ پرواز، بیش از هفت هزار تن محصول متنوع به کشورهای فوق صادر شده است که ارزش مجموعی آن به بیش از ۱۷۰ میلیون دالر می‌رسد.

 

  • اهداف و اهمیت ایجاد دهلیزهای هوایی برای افغانستان

در گذشته چالش‌های موجود در مسیرهای تجاری زمینی سبب وارد شدن زیان‌های هنگفت به تاجران افغان شده بود. از جمله در اوایل سال ۲۰۱۷ میلادی بیش از هشتاد میلیون دالر اموال وارداتی و صادراتی تاجران افغان ضایع و فاسد شد. از این رو، وابستگی افغانستان برای تجارت به بنادر کشورهای همسایه، مأیوس‌کننده بود. در آخرین مورد، اما بسته شدن مسیرهای زمینی در جنوب کشور، تأثیری بر بازار و قیمت‌های محصولات در بازار افغانستان نگذاشت. این وضعیت نشان می‌داد که ماهیت معادلات و مبادلات اقتصادی افغانستان، به شکل جدی دچار تحول و دگرگونی شده است. در کنار افزایش و تقویت روزافزون تبادلات اقتصادی افغانستان با کشورهای آسیای مرکزی، در آن روزهایی که مرزهای جنوبی به روی افغانستان بسته بود، اتفاق دیگری افتاد و آن گشایش دهلیزهای هوایی بود. دهلیزهای هوایی توانست، برعکس تبلیغات منفی که علیه آن به راه انداخته شد، به یکی از سریع‌ترین و مؤثرترین راه و شیوه‌های انتقال اموال صادراتی افغانستان به بازارهای جهانی تبدیل شود و تجارت افغانستان را از وابستگی مطلق به مرزهای زمینی عبور دهد.

در یک جمع‌بندی کلی می‌توان گفت که موارد زیر اهداف و اهمیت ایجاد دهلیزهای هوایی از سوی حکومت را تشکیل می‌دهد:

۱. افغانستان کشور وابسته و محصور به مرزهای خشکه است و به آب‌های آزاد بین‌المللی به شکل مستقیم راه ندارد. متأسفانه برخی از همسایگان با استفاده از این محدودیت، همواره تلاش کرده‌اند تا اقتصاد افغانستان را به گروگان بگیرند. بنابراین، داشتن دهلیز هوایی ضمن کاهش میزان وابستگی به مرزهای زمینی، تجارت را انحصار این مرزها نجات می‌دهد.

۲. دهلیزهای هوایی یکی از رویکردهای پذیرفته‌شده جهانی است و نقش بارزی در توسعه تجارت جهانی به ویژه میان کشورهایی داشته است که مثل افغانستان، در بهره‌برداری از مرزهای خشکه و آبی دچار مشکل بوده است.

۳. دهلیزهای هوایی، زمینه انتقال اموال که از لحاظ مصرف زمانی، محدودیت دارد را بهتر از شیوه‌ها و ابزارهای دیگر فراهم می‌سازد و از خراب شدن اموال با تاریخ مصرف معین، مثل میوه‌جات تازه، برخی از گیاهان طبی و... جلوگیری می‌کند.

۴. جبران مشکلات ترانسپورت زمینی به دهلیز هوایی اهمیت می‌بخشد. بسیاری از بخش‌های زیربنایی ترانسپورت زمینی افغانستان هنوز دچار آسیب و مشکل است و تا رفع این مشکلات، دهلیز هوایی نقش برجسته در جابه‌جایی اموال صادراتی کشور دارد.

۵. دسترسی مستقیم به بازارهای جهانی از مزیت‌های دیگر دهلیز هوایی است. در گذشته محصولات افغانستان در کشورهای همسایه توقف یافته و با برحسب و مشخصات آنها به بازارهای جهانی عرضه می‌شد؛ اما دهلیزهای هوایی ـ در کنار راه‌های جدید ترانزیتی مانند راه لاجورد ـ زمینه صادرات مستقیم محصولات داخلی با نام و مارک افغانستان به بازارهای جهانی را فراهم ساخته است.

۶. با توجه به وضعیت امنیتی کشور، دهلیزهای هوایی مسیر مطمین‌تر برای انتقال اموال صادراتی است و می‌تواند باعث پیشگیری قابل ملاحظه از ضررهای رخدادهای احتمالی امنیتی در این مورد شود.

به هر حال، دهلیزهای هوایی طی این مدت برای صادرات افغانستان به ویژه انتقال محصولات دهاقین به خارج از کشور، خوش درخشیده و نقش ارزنده‌ای در بهبود اقتصاد دهاقین و روستانشینان داشته است. حکومت مصمم می‌باشد که همچنان در مورد توسعه و گسترش این شیوه اقدام و تلاش نماید.


اشتراک گذاری