د جمهور رئیس خبرې
د افغان دولت، اقتصادي قشر او خلکو هدف وصل دی؛ موږ د وصل خلک یوو، نه د فصل. موږ جدایي نه غواړو، موږ انزوا نه غواړو، موږ اړیکې او همکاري غواړو. د لاجورد لارې پرانیسته د سویلي آسیا پر وړاندې د افغانستان د لارو د تړلو په معنی نه ده. لاجورد لار په دویم ګام کې سویلي آسیا له مرکزي آسیا، قفقاز او اروپا سره نښلوي.

ژوندلیک

محمد اشرف غني په ۱۳۲۸ لمریز کال کې په یوې دینداره او روښانفکره کورنۍ کې وزېږېد. د ښوونځي ابتدایي دوره یې په لوګر ولایت کې تېره کړه او د کابل له حبیبیې لېسې فارغ شو. پلار یې په شاهي دوره کې د حکومت په لوړو پوسټونو دنده ترسره کړې ده.

محمد اشرف غني د ځوانۍ په لومړیو کې د زده کړو په موخه لبنان ته سفر وکړ او د لوړو نومرو په اخیستو یې د بیروت له امریکایي پوهنتون څخه د سیاسي علومو په برخه کې د لېسانس او ماسټرۍ سندونه ترلاسه کړل. په ۱۳۵۳ کال کې د زده کړو له پای ته رسولو وروسته هېواد ته را وګرځېد او د کابل پوهنتون د ټولنیزو علومو د انسان پېژندنې په برخه کې یې تدریس پیل کړ. په ۱۳۵۶ کال کې په تحصیلي بورس امریکا ته ولاړ او هلته یې په کلمبیا پوهنتون کې د نړیوالو اړیکو په برخه کې خپله دویمه ماسټري ترلاسه کړه او له هغه وروسته یې له همدې پوهنتون څخه د وګړپوهنې په څانګه کې، خپله دوکتورا هم واخیسته.

محمد اشرف غني په ۲۰۰۷ او ۲۰۰۸ زېږدیزو کلونو کې د امریکا له سکرانټن او د کاناډا له ګلف پوهنتونونو دوې افتخاري دوکتوراوې هم ترلاسه کړې دي. دغه راز د یوه کال لپاره یې د پاکستان په کراچۍ او لاهور ښارونو کې د نبوي سیرت زده کړې کړې دي. همدا راز هغه د ډنمارک په اورهوس او د امریکا په بیکلي او جانز هاپکنز پوهنتونونو کې په ۱۳۶۲ ــ ۱۳۷۰ کلونو کې د استاد په توګه دندې ترسره کړې دي.

په افغانستان د شوروي اتحاد د یرغل پر مهال یې د کورنۍ ډېری غړي زندانیان شول او له همدې امله اشرف غني په امریکا کې د پاتې کېدو پرېکړه وکړه. هغه د دوکتورا زده کړو ته دوام ورکړ او د دکتورا (تېزس) یې د افغانستان د معاصر تاريخ په باب ولیکله.

محمد اشرف غني په ۱۳۷۰ کال کې په نړيوال بانک کې د ستر سلاکار په توګه وګمارل شو، یوولس کاله یې په نړيوال بانک کې دنده ترسره کړه. ده خپل کار په ختيځه آسيا کې د پروژو په طرح کولو پیل او وروسته یې د نړيوال بانک لپاره سیاسي ستراتېژي ترتیب کړه. اشرف غني په ۱۳۷۵ کال په نړۍ كې د ادارو او دولتي بنسټونو په اړه یو لړ بنسټیز اصلاحات وړاندې کړل. نوموړي په چین، هند او روسیې کې د لویو پروژو او اقتصادي اصلاحاتو د پلي کولو لپاره پنځه کاله اغېزناک کار وکړ. محمد اشرف غني په نړيوال بانک کې د کار پر مهال د هارورډ ـــ اېنسيډ او سټنفورډ سوداګریزو پوهنتونونو له لوري د مشرتابه  تر عنوان لاندې جوړ شوي روزنيز پروګرامونه تعقيب کړل.

محمد اشرف غني د طالبانو د نظام له ړنګېدو وروسته افغانستان ته را وګرځېد او د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي د ستر سلاکار په توګه يې کار پېل کړ. نوموړي د بُن پروسې په عملي کولو کار وکړ او د بېړنۍ او اساسي قانون لویو جرګو په ترتیبولو کې یې هم بنسټیز رول درلود.

محمد اشرف غني په ۲۰۰۲ زېږدیز کال کې د مالیې وزیر په توګه وټاکل شو، چې په دې برخه کې یې یو لړ ارزښتناک کارونه ترسره کړل. په مالي برخه کې یې له بنسټیزو اصلاحاتو او نوښتونو سره د هېواد د مالي سياست، شفافيت او حساب وركونې پروسه عملاً رامنځته كړه او په درې اونيو كې یې د دولت عوايد مركزي كړل. نوي بانکنوټونه یې چاپ او بازار ته وړاندې کړل. خزانه کمپيوټري شوه او د خزانې لپاره واحد سیستم دود شو او د ګمرکونو او تعرفې سیستم اصلاح شو. محمد اشرف غني په ۲۰۰۲ زېږدیز کال کې د مالیې وزیر په توګه وټاکل شو، چې په دې برخه کې یې یو لړ ارزښتناک کارونه ترسره کړل. په مالي برخه کې یې له بنسټیزو اصلاحاتو او نوښتونو سره د هېواد د مالي سياست، شفافيت او حساب وركونې پروسه عملاً رامنځته كړه او په درې اونيو كې یې د دولت عوايد مركزي كړل. نوي بانکنوټونه یې چاپ او بازار ته وړاندې کړل. خزانه کمپيوټري شوه او د خزانې لپاره واحد سیستم دود شو او د ګمرکونو او تعرفې سیستم اصلاح شو.

محمد اشرف غني په ۱۳۸۳ کال د برلین په کنفرانس کې، د افغانانو د راتلونکې د خوندیتوب په موخه، د اوه کلن پروګرام وړاندیز وکړ، چې دا طرحه د غوره طرحې په توګه وپېژندل شوه. په همدې اساس د هغه د هڅو او نوښت په پایله کې، د ملي پیوستون پروګرام جوړ شو. په همدې کال کې، د جمهوررئیس په توګه د ښاغلي کرزي له ټاکل کېدو وروسته، محمد اشرف غني په کابینې کې له ګډون کولو ډډه وکړه او د کابل پوهنتون مسؤولیت یې پخپله غاړه واخیست او هلته یې د دولتي اغېزمنتيا انسټېټیوټ د بنسټ ډبره کېښوده.

نوموړی په سلګونه علمي مقالو او اثارو سربېره د اسلام د مبین دین نفاذ، د ښځو حقونو او ټولنیز عدالت، په قبایلي ټولنه کې د اسلام او دولت جوړول او د اسلامي شریعت په محکمه کې د شخړو هواري په اړه څېړنیزې لیکنې لري. د افغانستان معاصر ادبیات، د افغانستان څلور سوه کلن تاریخ، ناکام دولتونه او د هغوى د کاميابۍ تګلاره او د عادلانه نظام لار هم د هغه له څېړنیزو آثارو څخه دي.

 د حامد کرزي په مشرۍ پخواني حکومت د حکومتولۍ په مختلفو مسایلو کې له هغه مشوره اخیسته او د کابل کنفرانس په ګډون یې د ډېرو ملي پروګرامونو په ترسره کولو کې فعاله ونډه لرله.

دغه راز محمد اشرف غني په ۲۰۱۰ زېږدیز کال کې له نړیوالو ځواکونو افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو ته د مسؤولیتونو د لېږد بهیر مسؤولیت پر غاړه درلود، چې د هېواد ۳۴ ولایتونو ته په سفرونو یې د پرېمانه تجربو په ترلاسه کولو سره دغه دنده په بریالیتوب ترسره کړه.

محمد اشرف غني په تېرو دواړو ټاکنو کې ځان د هېواد جمهوري ریاست ته کاندید کړی و. بالاخره د ۱۳۹۳ لمریز کال د ټاکنو په دویم پړاو کې د افغانستان د منتخب جمهوررئیس په توګه وټاکل شو او د همدې کال د تلې میاشتې په اوومه نېټه یې د جمهوري ریاست ارګ په سلام خانۍ ماڼۍ کې د افغانستان د قاضي القضات پر وړاندې لوړه ترسره کړه او د افغانستان د منتخب جمهور رئیس په توګه یې خپله دنده پیل کړه.

 محمد اشرف غني د افغانستان د جمهوررئیس په توګه په لومړیو کې د اداري فساد پر ضد پراخه مبارزه پیل کړه او د کابلبانک د بحران قضیې د بیا او دقیقې څېړنې حکم یې صادر کړ. په همدې ترتیب، جمهوررئیس د ادارې د اصلاح او ښې حکومتوالۍ په موخه د خپل کار په لومړیو شپو ورځو کې چټک او عملي ګامونه واخیستل، چې د خلکو له لوري یې ګرم هرکلی وشو. د محمد اشرف غني اصلاحي او اقتصادي پروګرامونو، خلک تر ډېره  ښې، ارامه او هوسا راتلونکې ته هیله مند کړي دي.