افغانستان اسلامی جمهوریتی جمهور رئیسی محمداشرف غنی‌نینگ خواجه عبدالله انصاری و گوهرشاد بیگم‌ مقامینی نشانلش مراسمیده سوزله‌گن‌ نطقی‌نینگ تولیق متنی

۱۷ میزان ۱۳۹۷

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب میر صاحب، جناب خلیفه صاحب نوید، ییغینگه قتنشگن کیشیلر، کابینه‌نینگ حرمتلی اعضالری، جناب یاری صاحب، جناب صافی صاحب، برچه بویوکلر، آپه- سینگیللر و آغه- اینیلر، خوش کیلیب‌سیزلر!

ای واقف اسرار ضمیر همه کس    در حالت عجز دستگیر همه کس

از هر گنه ام توبه ده و عذر پذیر    ای توبه ده و عذر پذیر همه کس

بوگون مینگه هرات پیری‌نینگ شخصیتی و دواملی تاثیری دن منتدارچیلیک بیلدیریش فخر بغیشله‌یدی. استاد بهره ایتگنیدیک بیزنینگ کتته دردلریمیزنینگ علاجی عبارتلر کشفی، معنی، حیات، کلمه لر محتواسی و تجربه سیگه باغلیق دیر. مین کوپ گپیریشنی ایستَمه‌یمن، چونکه هم استاد و هم باشقه لر گپیردیلر، یلغوز بیر ییرده نقل قول قیلماقچی من، او هم هرات پیری قره‌شی دن شریعت و طریقت‌نینگ ارتباطی.

زان در که درامدم، بیرون رفتم باز، هر گستاخی که از تعظیم خالیست حرمانیست، هر طریقت که از شریعت خالیست ختلانیست. شریعت آن‌است که به در خانه شوی و طریقت آن که بر سر پاها نشوی، در این عصر به ظاهر راست‌رو اینک شریعت، به باطن صاف شو اینک طریقت، چو ظاهر را به باطن راست کردی، خدا بین شو ز دل اینک حقیقت.

طریقت دن دایم سوء تعبیر قیلینگن بیر عصرده بیز قیته شریعت و طریقت‌نینگ ارتباطینی اساسی شکلده بحثگه آلیشیمیز کیره‌ک بوله‌دی. خواجه عبدالله انصار  بوله‌دیمی و مجدد الف ثانی بوله‌دیمی فرقلی سوزلر بیلن ینه بیر عباره گه قیتیش کیره‌ک.

دین بیزنینگ قانیمیزده دیر، احساساتیمیزده دیر. حیاتیمیزنینگ برچه قیرره لرینی تشکیل ایته‌دی. تأسف بیلن خواجه عبدالله انصاری کبی بویوک شخصیتلریمیزنی بیلمه‌گنیمیز اوچون اوزیمیزنی ییترلیچه تنیگن ایمس میز و بوگون اوشبو مدال یر‌ه‌تیلیشی بیلن انصار پیری‌نینگ شخصیتی و اونینگ افغانلر  و اسلام دنیاسی روحیگه دواملی تاثیری باشله‌نیشیگه فخرلنیش کیره‌ک. مین جناب خسروی صاحب‌نینگ بیرینچی پیشنهادلرینی منظور قیله‌من، خواجه عبدالله انصارنینگ شخصیتی باره‌سیده هرات بیلیم یورتی همده باشقه بیلیم یورتلر محققلری تامانیدن یازیلگن برچه رساله لر دولت بودجه سیدن تیزلیکده باسیله‌دی و بو گپ، باشقه ایککی پیشنهادلرینگیز منظور ایمسلیگی معناسیده ایمس. شاعر و نقشبندیه طریقتی‌نینگ اینگ مهم شخصیتلریدن بولگن جناب جامی صاحب همده کاشفی صاحب  اوستیده بجریلگن تیکشیروو چاپ ایتیلیشی کیره‌ک.

مکتبلرنینگ برچه اوقووچیلری و محصللر و اینیقسه دنیا بویلب یشه‌یدیگن افغان مهاجرلری اینگ بای و کینگ قمراولی فرهنگلرینی قیته درک قیلیشلری کیره‌ک دیر.

هرات پیری دایم مینگه الهام منبعی بولگن، هرات کیلیب آستانلریگه باش اورمه‌گن زمانیم نهایت آز دیر، جناب بهره صاحب بو خادم گه دنیاده هرات پیری همشهری سی بولیش حیثیتینی بیرگنینگیز اوچون افتخار قیله‌من.

بیز عین زمانده گوهرشاد نی آز تنییمیز، نه یلغوز بونینگ شاه‌رخ بیلن ارتباطی، قریب اون ییل جریانیده بیر اثر باسیلیب چیققن، شو نیچه آلدینگی هفته ده ییگیرمنچی عصردن آلدین گوهرشاد بیگم دنیانینگ اینگ کوچلی سیاستچی عیالی ایکنیگه تاکید ایتیلردی.

اون ییل بیر کتته امپراتورلیکنی یخشیلیک بیلن اداره قیلدی و شخصیتلی و اهمیتلی بیر شخصیت بولمه‌گنده ایدی سکسن یشر بیر عیال دن قورقمسدی.

اوزی انجنیرلیکده اوستون ظرفیتگه ایگه بولگنی مهم بولگن باشقه بیر نکته، بو یلغوز انجنیرلرنی هدایت ایتمسدی، او اوز زمانی‌نینگ اینگ کتته معمارلریدن بیری بولگن، اونینگ سلیقه سی منگو ایدی. تاریخیمیزنینگ فاجعه سی ۱۸۸۵ ییل مصلانینگ ویران بولگنی ایدی، روسلر هجوم ایته‌دی دیگن بیر فکر باردی،  پنج‌ده نی آلدیلر، هرات تامان کیلیشلری ممکن. مصلا منارلری نینگ قالگنلری سقله‌نیشی کیره‌ک بولگن باشقه بیر نقطه دیر و بونی بیر ملی اولویت دیب نظرده توتیشیمیز کیره‌ک و مین ینه اعلان ایته‌من که مصلادن قالگن اثرلرنی سقلش افغانستان اسلامی جمهوریتی دولتی نینگ بورچلریدن دیر.

هرات، هراتلیک همشهری لر، هرات‌نینگ اوتمیشینی اونوتمسلیکلریگه امید بیلدیره‌من. ایککی شکلده؛ بیری، هنوزگچه کمیده سککیز یوز و ایللیک تاریخی آبده ثبت ایتیلمه‌گن. بو تاریخی آبده لر ثبت ایتیلمه‌گنده بیز حقیقتده بیر فاجعه نی اورته گه کیلتیره‌میز، ینه عصری‌سازلیکده اوز تاریخیمیزنی اونوتمسلیگیمیز کیره‌کلیگینی ایسته‌یمن. ایرته گه ان‌شالله و تعالی افغانستان برقرار بولگنده، اسلام دنیاسی و دنیا توریزمی دن سیزگه بو عصری بنالرنینگ اون برابری عاید قولگه کیله‌دی. برچه‌میز هرات‌نینگ تاریخی آبده لری تیزلیکده ثبت ایتیلیشیگه شریک بولیشیمیز کیره‌ک. جناب صافی صاحب! اینیقسه سیزدن بیر فوق‌العاده هیئت جونه‌تیب و بو اثرلر ثبت ایتیلیشی و سقله‌نیشیگه اساسی شکلده کوشش قیلیشینگیزنی سوره‌یمن.

بهره صاحب‌نینگ پیشنهادلریدن منتدارچیلیک بیلدیره‌میز، گذرگاه عایدی‌نینگ بیر بولیمی اونینگ سقله‌نیشی و کینگه‌یتیریلیشیگه اختصاص بیریلسین، ایککی کوزیم نینگ اوستیگه.

بیز مهندسلیک اوستیده بیر فرهنگی دیدگاه گه کیلیشیمیز کیره‌ک و تیموریلر سبکینی افغانستان‌نینگ ملی سبکی گه ایلنتیریش اوستیده اساسی بیر بحث باشله‌نیلیشی کیره‌کلیگینی ایسته‌یمن. تیموریلر دوری دن قالگن اثرلر اخیرگی اوچ یوز ییلده توزگن اثرلریمیز بیلن مقایسه قیلینه می؟ اگر بیزنینگ آته و آنه لریمیز اوشه وقتده دنیا بیلن عرفان‌نینگ رسا تیلی و مهندسلیک تیلی بیلن روحی و فزیکی ماحولیمیزنی توزیش ظرفیتیگه ایگه بولسک ایدی، بیز نیگه اوزیمیزدن بیگانه بولردیک؟ مولانا دییدی:

هر کسی کو دور ماند از اصل خویش       باز جوید روزگار وصل خویش

مهندسلیک و عرفان بولیمیده ینه وصل بولیشیمیزنی ایسته‌یمن و بو یلغوز بیر واحد ملت و قانیمیز، استخوانیمیز اوتمیش نسللر قانی‌نینگ عصاره سی و ملی قهرمانلریمیز بیزنینگ افتخاریمیز بولگنی اوچون ایمس دیر، اوتمیشیمیز، بیزنینگ کیله‌جگیمیز یولی بولگنی اوچون دیر. بیزنینگ افراطی فرهنگیمیز یوق ایدی، بیزنینگ هم‌پذیرلیک فرهنگیمیز باردی، بیزنینگ کینگ قره‌شیمیز باردی.

هندنینگ اینگ کتته امپراتورلیگی چشت شریف دن نه یلغوز الهام آلگن بلکه مریدی بولدی. چشتی سلسله سی‌نینگ اینگ بویوک شخصیتلری اجمیر شریف، ملتان‌ده بارلر. هرات‌نینگ پیغامی، محدود افغانستان‌نینگ پیغامی ایمس. اسلامی پیغام دیر، ۲۱ یوز ییل‌نینگ سیسی و انعکاس پیغاملری دیر.

باشقه بیر نکته نی هم اونوتمسلیگیمیز کیره‌ک، گوهرشاد شخصیتی اوستیده ایشلب تورگن جناب خسروی صاحب و باشقه همکارلریمیز گوهرشاد حقیده افغانستان و اوزبیکستان‌نینگ کتته بیر کنفرانسی تاشکینتده یولگه تشلنه‌دی و افغانستان و هرات محققلری بو مشترک شخصیتلریمیز گفتمانی خصوصیده سهم آلیشلریگه امید بیلدیره‌من، بیز ابو ریحان بیرونی نی افغانستانده نشانله‌دیک، اولر گوهرشادنی مینینگ پیشنهادیمگه کوره اوزبیکستانده نشانله‌یدیلر.

بیز اورته آسیاده چوقور نیگیزلریمیزنی قیته جانلنتیریشیمیز کیره‌ک و بونی هم اونوتمسلیگیمیز کیره‌ک که تیموریلر عصری یلغوز ادب و عرفان عصری ایمس، بیلیم عصری ایدی. اولوغ بیک اروپالیک تحقیقچی لردن یوزلرچه ییل آلدین رصدگاه لری بار ایدی. او زمان علمی تحقیقاتلرینی و اولرنینگ ایکینچیلیک و باشقه ساحه لرده قیلگن تحقیقاتلری اونوتیلمه‌گنی کبی بونی هم هیچ بیر شخص اونوتمسلیگی کیره‌ک دیر.

و باشقه بیر نقطه هم هرات‌نینگ اونیملی شخصیتلریدن بولگن بهزاد حقیده کابلده جمهورلیک ریاستی ارگی‌ده بیر ملی کنفرانس آلیشنی پیشنهاد ایته‌من. بختگه موافق دنیانینگ اینگ یخشی بهزادشناسلریدن بولگن مایکل بیری بوگون افغانستانده دیر و بهزادنینگ بیرینچی درجه لی ۷۵ نقاشلیگینی نه یلغوز ییغیشتیرگن بلکه باشقه بیر ینگی شیوه ده تیمیر و شیشه اوستیده قوشمه شکلده ایشله‌گن، کوپ اینگیچکه لیکن فزیکی بیر نرسه ایمس. مایکل بیری بیزنینگ تاریخیمیزدن باشقه لر قیلگن اینگ کوپ اوغریلیکلر باره سیده کوپ کتابلر یازیب و بونی تثبیت قیلماقچی دیر. بهزاد، گوهرشاد و اینیقسه خواجه عبدالله انصارلرنی تنیش اوچون بیز اوزیمیزنی قیته تنیشیمیز کیره‌ک بوله‌دی.

اخیرده: الهی عذر ما بپذیر و بر عیب‌های ما مگیر. الهی همه عمر خود برباد کردیم و بر تن خود بیداد کردیم و شیطان لعین را شاد کریم، بود و نبود ما یکسان، از غم ما را شادی رسان. الهی از پیش خطر و از پس راهم نیست، دستم گیر که جز فضل تو پناهم نیست. الهی ترسانم از بدی خود، بیامرز مرا به خودی خود. الهی در سر خمار تو داریم و در دل اسرار تو داریم و بر زبان اشعار تو داریم، اگر جوییم رضای تو جوییم و اگر گوییم ثنای تو گوییم. الهی بنیاد توحید ما خراب مکن و باغ امید ما بی آب مکن. تشکر.

 


اولَش